Aarschot als troef in Leuven & Beyond
Stad Aarschot is deel van LOV2030 en geeft mee vorm aan een sterke cultuurwerking. Magazine Arend sprak met een aantal nauwe betrokkenen uit Aarschot en vroeg hen wat het project voor hen betekent en waarom Aarschot het waard is om samen met Leuven & Beyond deze titel te dragen.
Wat betekent het voor jou dat Aarschot samen met Leuven & Beyond de titel van Europese Culturele Hoofdstad heeft behaald?
Steven Van Hoof: "Het laat duidelijk zien dat wat we in de regio doen, relevant is. Dat er een cultuurbeleid is dat zichzelf al op de kaart heeft gezet en bereid is om nog verdere stappen te zetten. Het motiveert alle deelnemers in het veld, zowel professionelen als amateurs, om fier naar de toekomst te kijken, samen te werken en ideeën uit te werken. Het is een erkenning, maar nog meer een motivatie om uit te blinken."
Wat betekent Aarschotse cultuur voor jou persoonlijk?
"Aarschotse cultuur is bijzonder, omdat zowel de stad, verenigingen als individuen zich al vele jaren inzetten om kunst en cultuur op de kaart te zetten. Er heerst een groot respect voor elkaar. Iedereen die vragen heeft, een handje kan gebruiken of op een goed idee broedt, vindt snel hulp of een compagnon. Dat heft barrières op. Als je ergens niet zo vertrouwd mee bent, helpen we elkaar. Dit leidt tot onverwachte samenwerkingen. Denk aan de evocaties, de muziekavonden van 'Wie we zijn', 'Zomer in het Park' of de expo’s in de Picpussen. Voor mij is het een uitlaatklep van creativiteit en een kans om mensen en disciplines te verbinden die op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken hebben."
In hoeverre inspireert deze titel jou om nieuwe ideeën en theatervoorstellingen te ontwikkelen?
"De titel van Europese Culturele Hoofdstad werkt voor veel makers als een katalysator: het geeft ruimte, urgentie en legitimiteit om grootser, meer experimenteel en interdisciplinair te denken. Er vallen barrières weg omdat er een groter kader is. Je kunt de grote Europese vraagstukken verbinden met lokale verhalen en projecten op poten zetten die mensen verbinden die anders nooit in elkaars wereld zouden komen. Je kunt veel breder dromen. LOV2030 biedt kansen, ook voor een jonge generatie. Want zij zijn onze toekomst."
Wat betekent deze titel voor jou?
Dries Peeters: "Voor mij betekenen deze overwinning en deze titel vooral trots en enthousiasme. Een drietal jaar geleden werden onze burgemeester en ikzelf uitgenodigd in Leuven; De burgemeester van Leuven en de schepen van Cultuur maakten er hun ambitie bekend om zich kandidaat te stellen als Europese Culturele Hoofdstad. Ze vroegen of Aarschot wilde mee instappen. We hebben daar toen geen seconde over getwijfeld: we zagen meteen welke kansen dit zou creëren voor onze stad en ons culturele leven. Sindsdien volgen we het traject van nabij en steunen we het actief. We namen deel aan tal van vergaderingen en inspiratiemomenten. LOV2030 organiseerde zelfs een groot inspiratiemoment in Aarschot zelf. Josée Lehon vertegenwoordigt onze stad in het Dreamteam, en onze burgemeester nam het woord op het cruciale jurymoment."
Denk je dat de culturele beleving van Aarschot in 2030 anders zal zijn dan vandaag?
"Ik ben daar eigenlijk van overtuigd. We hebben de voorbije decennia al een stevig cultureel fundament uitgebouwd: een sterk cultuurcentrum, een goed draaiende bib, een bruisend verenigingsleven en een levendige kunst- en muziekscène. LOV2030 zal die dynamiek alleen maar versterken. Cultuur komt centraal op de agenda te staan.
Leuven mikt in 2030 op drie miljoen bezoekers, en Aarschot zal daar vanzelf in opgenomen worden. Dat is een uitgelezen kans om te tonen wat voor een fijne en gastvrije stad we zijn. Cultuur kan daarbij een echte hefboom zijn: voor verbinding, creativiteit en een sterke internationale uitstraling van Aarschot."
Wat zijn je toekomstplannen?
"Het bidbook van Leuven bevat al heel wat concrete voorstellen, maar in de komende maanden moet er nog veel worden uitgewerkt. Vanuit Aarschot willen we dat traject met een open blik bekijken. We willen volop mee op die trein springen en onderzoeken hoe we als stad maximaal kunnen bijdragen aan – én profiteren van – de titel van Europese Culturele Hoofdstad. Het wordt belangrijk om na te denken hoe we onze verenigingen, kunstenaars en culturele partners in het geheel kunnen meenemen. Al wie hierover ideeën heeft, mag trouwens contact opnemen met onze diensten. Samen kunnen we meer. Aarschot heeft bovendien al een aantal activiteiten met een uitgesproken bovenlokaal karakter, zoals ‘Boze Wolf’, ‘Aarschot Volkoren’ en ‘de Kunstroute’. Deze activiteiten kunnen we in het kader van 2030 verder uitdiepen en een nog internationalere dimensie geven. Kortom: er wacht ons een bijzonder drukke, maar vooral een ongelofelijk boeiende periode."
Wat betekent deze titel voor jou?
Roeland Holemans: "Voor mij voelt het alsof Aarschot eindelijk op de kaart wordt gezet op een manier die klopt met wat hier leeft. We zijn misschien een kleinere stad, maar er heerst enorm veel creativiteit en engagement. Dat we als partnerstad mee de titel van Europese Culturele Hoofdstad hebben behaald, is een erkenning van onze kracht en ons potentieel. Als tentoonstellingsmaker geeft het me ook vertrouwen om verder te ontwikkelen wat we de voorbije jaren hebben opgebouwd. We realiseerden al prachtige tentoonstellingen met Belgische curatoren en zowel jonge als gevestigde kunstenaars, vooral uit België. LOV2030 geeft ons nu de ruimte en ambitie om onze grenzen te verleggen, internationale stemmen aan te trekken en Aarschot nog sterker te verankeren in het kunstlandschap."
Zal de culturele beleving van Aarschot in 2030 anders zijn dan vandaag?
"Ik verwacht dat we evolueren naar een stad waar participatie en ontmoeting centraal staan, waar expo’s meer worden dan tentoonstellingen alleen. Hedendaagse kunst zal nog meer aanwezig zijn in onze stad, met ons museum en cultuurcentrum als vertrouwde uitvalsbasis en de stad als een groot canvas. Aarschot blijft in 2030 ook herkenbaar, maar zal cultureel veel internationaler en tegelijk erg lokaal verankerd aanvoelen."
Zijn er plannen om (nog meer) internationale expo's voor te stellen?
"Zeker. Vandaag tonen we onze grote kunsttentoonstellingen in het Stedelijk Museum. De voorbije jaren hebben we daar een sterk parcours opgebouwd met Belgische curatoren en een diverse groep kunstenaars uit België. Dat was een bewuste keuze: eerst een stevige basis leggen. LOV2030 is een opportuniteit om in de toekomst internationale curatoren en kunstenaars naar Aarschot te halen, zodat we onze lokale scène verbinden met een breder Europees en wereldwijd discours. We verwachten door LOV2030 ook een nieuw publiek dat nieuwsgierig is naar wat er buiten de klassieke kunststeden gebeurt. Voor ons is dat een kans om Aarschot te tonen als een toegankelijke, open en inhoudelijk sterke plek voor hedendaagse kunst."
Wat betekent deze titel voor jou?
Wilfried De Cock: "Voor mij betekent deze titel vooral een erkenning van de kracht van samenwerking. Aarschot, Leuven en alle Beyond-gemeenten hebben elk hun eigen identiteit, geschiedenis, mensen en verhalen. Maar net in het samenbrengen van die verschillen ontstaat iets uitzonderlijks. De titel van Europese Culturele Hoofdstad voelt dan ook als een collectief succes. Ik hoop natuurlijk wel dat Leuven zijn ‘Beyond’ niet gaat vergeten. Want dit is een bewijs dat kleinere steden en dorpen, met hun vrijwilligers, verenigingen, bewoners en kunstenaars van alle slag en vormen, samen een culturele energie kunnen creëren die reikt voorbij de stadsgrenzen. Ik hoop dat deze erkenning ons nog dichter bij elkaar brengt, nog meer kansen geeft aan creativiteit en verbeelding, en toont dat cultuur hier niet enkel gemaakt wordt voor mensen, maar met mensen. Dat is voor mij de echte kracht van Beyond."
Hoe zou je de culturele identiteit van Aarschot omschrijven?
"Aarschotse cultuur voelt voor mij heel persoonlijk, bijna als de grond waaruit mijn werk groeit. Het is een cultuur die eerlijk, toegankelijk en verbonden is. Je voelt hier nog de kracht van het landelijke en tegelijk de warmte van een gemeenschap die elkaar kent, ondersteunt en ruimte geeft aan creativiteit. De culturele identiteit van Aarschot is voor mij een combinatie van no-nonsense vakmanschap, een sterke traditie van verenigingen en makers, en een oprechte wil om mensen samen te brengen. Er zit hier ook een soort zachte koppigheid: we blijven creëren, zelfs zonder grote structuren of glitter, omdat het bij ons hoort. Cultuur in Aarschot ontstaat niet alleen in zalen of scholen, maar ook tussen mensen, in ateliers, in buurten, langs de Demer, in en met het landschap. Dat maakt het voor mij authentiek, warm en echt."
Wat zou jij zelf graag bijdragen aan LOV2030?
"Eigenlijk sluit de titel Leuven & Beyond perfect aan bij wat ik al jaren doe: werken maken die de mensen dichter bij elkaar brengen, die je kunt betreden, aanraken en voelen. Monumentale vormen die open zijn, waar de wind door waait, waar je even kunt vertragen en jezelf kunt herpositioneren in het landschap. Ik werk al jaren vanuit een positieve manier om verbinding te creëren, als een felle tegenhanger van onze overgecultiveerde angstmaatschappij waar wij momenteel in leven. Dus LOV2030 geeft me wel de drive om nog sterker en groter te denken. Niet om andere thema’s te zoeken, maar om mijn bestaande lijn — verbinding, rust, natuur, ruimte — te verdiepen en in een nog breder verhaal te plaatsen. Wat ik graag zou bijdragen aan LOV2030, is dan ook heel concreet: toegankelijke en poëtische land-art die mensen samenbrengt, die hen midden in de stad of het landschap even doet stilstaan, ademen en voelen dat ze deel zijn van iets groters. In die zin inspireert de titel me niet om mijn richting te veranderen, maar om mijn eigen taal nog krachtiger te laten spreken."
Dit artikel verscheen oorspronkelijk in de winter 2025 editie van Arend, het stadsmagazine van stad Aarschot.